Clean Code Prensipleri: Türkçe Rehber

# KÖTÜ
d = 86400
def calc(a, b):
    return a * b * d
 
# İYİ
SECONDS_PER_DAY = 86_400
 
def calculate_monthly_cost(daily_rate: float, days: int) -> float:
    return daily_rate * days * SECONDS_PER_DAY

// KÖTÜ — ne döndürdüğü belirsiz
function get(id: string) { ... }
const data = getData();
const flag = check();
 
// İYİ — niyeti açık
async function fetchUserById(userId: string): Promise<User | null> { ... }
const activeUsers = await fetchActiveUsers();
const isEmailVerified = await checkEmailVerification(userId);

// KÖTÜ — her şeyi yapan bir fonksiyon
function processOrder(array $data): string {
    // Validate
    if (empty($data['email'])) throw new \Exception('Email required');
    if ($data['amount'] <= 0) throw new \Exception('Invalid amount');
 
    // Charge
    $charge = Stripe::charge(['amount' => $data['amount'], ...]);
 
    // Save to DB
    $order = Order::create([...]);
 
    // Send email
    Mail::to($data['email'])->send(new OrderConfirmation($order));
 
    // Update stock
    foreach ($data['items'] as $item) {
        Product::decrement('stock', $item['qty']);
    }
 
    return $order->id;
}
 
// İYİ — sorumluluklar ayrıştırılmış
class OrderService {
    public function __construct(
        private OrderValidator $validator,
        private PaymentGateway $payment,
        private OrderRepository $orders,
        private StockManager $stock,
        private Mailer $mailer,
    ) {}
 
    public function createOrder(OrderData $data): Order {
        $this->validator->validate($data);
        $charge = $this->payment->charge($data->amount, $data->paymentMethod);
        $order = $this->orders->create($data, $charge->id);
        $this->stock->decrementForOrder($order);
        $this->mailer->sendConfirmation($order);
        return $order;
    }
}

// KÖTÜ — aynı validasyon üç yerde
function createUser(email: string, name: string) {
  if (!email.includes('@')) throw new Error('Invalid email');
  if (name.length < 2) throw new Error('Name too short');
  // ...
}
 
function updateUser(id: string, email: string, name: string) {
  if (!email.includes('@')) throw new Error('Invalid email');  // Kopya
  if (name.length < 2) throw new Error('Name too short');      // Kopya
  // ...
}
 
// İYİ — zod veya validation modülü ile merkezi kurallar
import { z } from 'zod';
 
const UserSchema = z.object({
  email: z.string().email(),
  name: z.string().min(2).max(100),
});
 
function createUser(data: unknown) {
  const validated = UserSchema.parse(data);
  // ...
}
 
function updateUser(id: string, data: unknown) {
  const validated = UserSchema.partial().parse(data);
  // ...
}

# KÖTÜ — kodun ne yaptığını anlatan yorum (kod zaten söylüyor)
# i'yi 1 artır
i += 1
 
# Kullanıcıyı veritabanından getir
user = db.query(User).filter(User.id == user_id).first()
 
# İYİ — NEDEN yapıldığını açıklayan yorum
# Türk karakterlerini ASCII'ye dönüştür — PostgreSQL full-text search için
def normalize_turkish(text: str) -> str:
    return text.translate(str.maketrans('çğıöşüÇĞİÖŞÜ', 'cgiosucgiosu'))
 
# BCRYPT rounds=12: 2026 için minimum güvenli değer (NIST SP 800-63B)
BCRYPT_ROUNDS = 12

// KÖTÜ — boş catch, sessiz hata
try {
  await sendEmail(user.email);
} catch (e) {}
 
// KÖTÜ — hata kodları döndürmek
function parseUser(data: unknown): { user?: User; error?: string } {
  // ...
}
 
// İYİ — hataları fırlat, çağıran karar versin
async function sendNotification(userId: string, message: string): Promise<void> {
  const user = await findUserOrThrow(userId);  // NotFoundError fırlatır
  await emailService.send(user.email, message); // NetworkError fırlatabilir
}
 
// İYİ — Result tipi pattern (fonksiyonel yaklaşım)
type Result<T, E = Error> = { ok: true; data: T } | { ok: false; error: E };
 
async function safeFetch(url: string): Promise<Result<Response>> {
  try {
    return { ok: true, data: await fetch(url) };
  } catch (error) {
    return { ok: false, error: error as Error };
  }
}